008

Qazaqstannan ketkim keledi…

Äñgimeni osılay bastauğa tura keldi. Öytkeni eldegi qoğamdıq-sayasi, äleumettik-ruhani ömir kez kelgen adamdı şarşattı. Aşığı solay. Qarap twrıp, qaraday qanıñ qarayadı. Jurnalispiz, jazıp-sızıp jürmiz deymiz. Biraq sodan ne payda? Tıñdauşısı joq qoğamnan, bwyığı tirlikten şarşadım. Tipti jazğıñ da kelmeydi. Keyde halıqtı tonap bayığan, boyında ne kisiligi, ne kişiligi joq, bilimsiz, biliksizderdiñ alşañdap jürgenin körsem, Qazaqstannan ketkim keledi…

Qazaqstanda nege qazaqtarda ğana baspana joq? Jaldamalı päterde, jataqhanalarda nege birıñğay qazaqtar ğana twradı? Ne üşin jalpı qazaq kedey? Osı saualdardıñ jauabın köp izdedim. Biraq tappadım. Nege ekenin sol sätte Qazaqstannan ketkim keldi.

Keşe bir dosıma osı oyımdı aytıp edim, «qayda barasıñ?» dedi. Ras-au, qayda baram? Jauabın bügin taptım.

Adam qwqı saqtalğan, kisiniñ qadirin biletin, adamnıñ eñbegin bağalaytın elge ketkim keledi. «Onday memleket bar ma?»  dedim özime özim swraq qoyıp. Bar eken. Zañı zayırlı, adamdarınıñ jüzinen şuaq şaşqan, bir-birine külip amandasatın elder köp eken. Al biz öz-özimizden şarşap jürmiz. Nege? Qoğamda nege şarşau, aşu-ıza basım? Kimge ökpelimiz? Kimge ızalanamız?

Osınday kezde Qazaqstannan ketip, jwrtı jwmaq, eli erekşe bir memlekettiñ qaqpasın qaqqım keledi.

– Reseyge tartıp ketseñşi, – deydi dosım äzildep. Astarında şındıq bar. Mäskeudi körgem joq.

– Reseyge baylap tastasa da qalmaspın, – dedim.

– Onda Qıtay, Japon, Korey siyaqtı elge köş, – deydi janaşır köñilmen.

– Ne qayır? – dedim özine qarap. Onıñ da Qazaqstannan ketkisi kelip jür eken.

– Europağa ketsek qaytedi? – dep şırt tükirdi.

– Tükirme – dedim, – Europağa baru üşin ülken mädeniet kerek! (Tauıp aytqan sözim osı boldı-au deymin).

– Europañ köp qoy, naqtı qay elge?

– Bilmeymin!

– Mağan Amerika wnap jür.

– Nege?

– Bilmeymin!..

«Otan», «Ana til», «Astana», «Almatı» deymiz. Biraq sonşama süygen otanıñnıñ qadirin basqalar körip, baylığın basqalar jep jatsa, qalay ğana şetelge ketkiñ kelmeydi, ä?! Bayları şirigen, kedeyi qara sumen janın bağıp otırğan elden qalay ğana şarşamaysıñ?! Şeneunikteri şetelde twratın, bala-şağası bay elderde ömir süretin, özi qazaq jeriniñ baylığın sorıp otırğan memleketten qalay ğana bezbeysiñ! Qısqası, Qazaqstannan ketkim kelip jür, ayıp etpeñizderşi!..

Jaras ŞÖKE

Pikirler

pikir