004

Qıtayğa qazaq qızınıñ qajeti qanşa?

Jerdi jalğa alğan Qıtay azamattarı erteñ qazaq qızına üylenip, osı arada mäñgige qalıp, aqırı jerimizdiñ menşik iesi bolıp şığa keledi degen qauip bar. Kaz.365info.kz caytınıñ tilşisi Kämşat Sätieva zerttep-zerdelegen sauattı dünieni sizderge de oquğa wsınamız. 

Iä, osılay dep Jer dauı talqısı kezinde aşqan auzımızdı jinap ülgermegen edik, keşe ğana Qıtaydan bir top saliqalı da qaltalı Qıtay jigitteriniñ kele jatqanın, olar otbası qwru üşin qazaq qızdarın alatındığı turalı jarnama bwrq etti. Jarnamadağı derekke süyensek, Qıtay jigitteriniñ ayağı äli bizdiñ jerdi baspağan, biraq kelmey jatıp, olar jar izdep, aldın ala jar salıp jatır.

«18-40 jas aralığındağı bası bos qızdar! Beyjiñ twrğını, boydaq er jigitke twrmısqa şıqqıñız kele me? Bizge habarlasıñız. Beyjiñniñ dökey jigitter tobı Astanağa otbasın qwru üşin kele jatır. Arnayı birneşe şaralar dayındalıp jatır. Er adamdar baquattı ömir süredi, europalıq bilimi bar, ağılşın, orıs tilderin jetik meñgergen», — delingen Facebook äleumettik jelisindegi «Doska ob'yavleniy Almatı, Astana»  tobında jariyalanğan habarlandıruda.

Sonda bwl netken asığıstıq deseñizşi?.. Bükil ğwmırlıq serikti osılay op-oñay tauıp, eşqanday sezimsiz otbasın qwruğa asıqqan Qıtay jigitteriniñ ne oylağanı bar, özi?..

Marqwm bop ketken senator Iran Ämirov 3-4 jıl bwrın Mäjilis qabırğasında jer dauı mäselesi köterilmey twrğan kezdiñ özinde: „Jienderimiz jelkege şığıp, eldikten ayırıluımız mümkin„ dep dabıl qaqqan. Sol kezdiñ özinde senator jalğan nekeni zañ jüzinde auızdıqtay almay otırğandıqtan Qıtaylar köptep Qazaqstan azamattığın alıp jatır dep aşınıp edi.

Sayasatker mwnıñ saldarı Qazaqtıñ eldigi üşin ülken qauip dep salğan.

2014 jılğı statistika boyınşa, Qazaqstanda jürgen Qıtay azamattarınıñ sanı 300 mıñnan asıp ketken. Onıñ 99 payızınıñ joğarı bilimi bolmağan. Al Qazaqstan azamattığın alıp alğan Qıtay sanı 5 mıñğa jetken.

Mine, bwl körsetkiş aldağı jıldarı wlğaymasa azayması anıq. Öytkeni 10 mlrd dollar qarız alğan Qazaqstan Qıtaymen birneşe jobanı jüzege asıruğa kelisimin berip qoyğan. Sonıñ biri – auılşaruaşılığı jerlerin igeru. Jerdi igerip qana qoymay, olar onı wzaq merzimge jalğa almaqşı da. Mine, osı tws qoğamnıñ narazılığın bwrq etkizip, Jer kodeksindegi jalğa beru turalı normalarınıñ qızmetin uaqıtşa toqtatqan-twğın.

Qıtay diasporası köbeyse, olar bilikke talasadı

Qıtaytanuşı, tarih ğılımdarınıñ doktorı Näbijan Mwhamethanwlı Qıtay qanşa investiciya qwysa, sonıñ ärbiriniñ astarında sayasi män bar dep sanaydı. Onıñ pikirinşe, Qazaqstandağı auılşaruaşılığı jerin igeremiz degen jäy sebep qana, onıñ astarında qıtaylardıñ qazaq qızına üylenip, osı arada köbeyu turalı pasıq piğıl bar.

— Şekaranı anıqtap, belgileu merzimi 1998 jılı ayaqtalğanımen, Qıtaydıñ oqulıqtarınan osı künge deyin Balqaştıñ mañı, Qazaqstannıñ oñtüstik-şığısı Qıtaydıñ ata-babasınıñ jeri degen twsı alınğan joq. Bwl Qıtaydıñ jasırın imperiyalıq jospardan bas tartpağanın bildiredi. Endi olar onı qaytse de jüzege asıruğa tırısadı. Bwnıñ wlt üşin qanday qauip-qater alıp keletini aytpasa da belgili.

Endi «Qıtayğa jerdi igerudiñ qajeti qanşa?» degen saual töñireginde äñgime qozğasaq. Meniñşe, eş qajeti joq. Tek olar jerdi igeremiz dep kelip, osında qazaq qızına üylenedi, olardıñ balası Qazaqstanda tuıp, Qazaqstannıñ azamatı boladı. YAğni, jerdiñ zañdı qojayınına aynaladı. Bwl Qazaqstandağı qıtay diasporasınıñ sanı 30-40 payızğa deyin artuına alıp kele aladı. Mäselen, bwrın V'etnam men Qıtay arasında qaqtığıs boldı. Ne üşin? Sebebi, V'etnamdağı qıtay diasporası bilikke talastı. Sondıqtan bwl täuelsizdigimizge ülken qauip töndiredi.

Şeteldik jwmısşı küşin zañmen şekteu kerek

Qıtay soñğı jıldarı qarqındı damığanmen, onda ekologiyalıq mäseleler öte köp. Odan köptegen aurular tarap jatır. Sondıqtan olarğa jer kerek, — deydi ğalım.

Sayasattanuşı Dos Köşim ülken ökinişke wrınbas üşin dereu arada zañ qabıldap, Resey sekildi şeteldik jwmısşı küşin şekteu kerek dep sanaydı.

— Qıtaylardıñ qazaq jerine köptep kelui bizdiñ wltqa ülken apat äkeleri sözsiz. Bıltır Resey sırttan keletin jwmıs küşin şektedi. Onda qazir şeteldik jwmıskerler sanı halıqtıñ bir payızınan aspaydı. Bizge de osınday bir bastama kerek. Biz mwnı Jer reforması boyınşa wlttıq komissiyanıñ otırısında wsınğan da bolatınbız.

3 pikir

  1. Ömirzaq

    Osı kezeñde Bizge eñ qauıptı el Qıtay bop tabıladı. Sondıqtan olarğa qarsı arnayı jospar bolğan dwrıs. Osığan tiisti qwzırlı organdar basında janaşır mindetti qazaq otıruı tiis. Ərbir kirgen azamatınıñ qol, köz ülgisi arqılı elektrondı kartotekalıq bazasın jasau. Kirip şığıp ketkenşe tolıq baqılau ornatu, qadağalau. Qazaq qızın aluğa tolıq tosqauıl, azamattıq bermeu, jeñildikten şektetu, keler sanına şekteu engizu qajet. Olar köbeygen soñ mıñ qaqsağanıñ beker boladı. Kəzirdiñ özinde orıs,özbekten keyingi üşinşi etnosqa aynalıp otırğan siyaqtı.

  2. Şetel azamattarına twrmısqa şıqqan qazaq qızdarın qazaqstan azamattığınan şığaru kerek.Azamattıq nekeni zañmen şekteu kerek.Zañdı nekesiz birge twrğandardı jazalau kerek.

  3. Talğar bauırjanulı.

    Jumıs babımen kelse… nağız maman özimizdede bar, mamanıda kelmey-aq qoysın! Mamanda qara jumısşıda özimizden tabıladı! Bizdiñ elimizden alğan abiektileri bolsa… oğan qazır bəri damığan zaman, sol qıtay jerinde turıpta isbarısın baqılauınada boladı. Tipti bolmasa bizdiñ mamandar şegara attap barıp, bilim asırıp keuine boladı, jalpı Nwrsultan ata qaraqıtaydı şegaradan attatpañızşı!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Pikir üsteu

E-poşta mekenjayıñız jariyalanbaydı. Mindetti örister * tañbalanğan

Dalanews.kz close[x]