008

Орыстар Назарбаевтың кеткенін қаламайды

«Стратегия» саяси және әлеуметтік зерттеулер орталығының президенті Гүлмира Илеуова ел ішіндегі қазіргі жағдайға баға беріпті. Еуразияшылдар, ұлтшылдар, ел ішіндегі 10 үрей және орыстілділердің Назарбаевты не себепті қолдайтынын айтып беріпті.

Халық биліктің ауысуынан қорқады

Қазақстандықтардың үрейін ұшырады деген 10 қауіптің ішінде осы тұр. Биліктің ауысуы және артынша орын алуы мүмкін тұрақсыздық елдің түн ұйқысын төрт бөлгізеді.

Халық билік ауысқан жағдайда елде аумалы-төкпелі заман орнап аласапыран (хаос) басталады деп ойлайды.

Әрине, ел тек осы мәселеге ғана алаңдап отырған жоқ. Мұнайдың бағасы құлдырағалы ел үнемдейтін болды. «Табысым төмендейді, күнкөрісім қиындайды» деген уайымы артты. Бұған соңғы кездері жиілеп кеткен лаңкестік оқиғаларды қосыңыз. Бұл да халықтың үрейін туғызатын қауіптердің бірі.

Қазақтар алаңдамайды

Биліктің, оның ішінде осы биліктің төбе басында отырған адамның орнынан кетуін көпұлтты Қазақстан әртүрлі қабылдайды. Айталық, қазақтар алаңдамайды. Олар осы елдің қожайыны. Назарбаев кеткен күнде елдің ертеңі күмәнді, болашағы тұманды болады деп санамайды.

Есесіне орыстар Назарбаевтың кеткенінен қорқады.

Оның орнына «ұлтшыл көзқарастағы саясаткер келеді, елдің тілдік, ділдік, әлеуметтік-мәдени, кадрлық саясатын өзгертіп тастайды» деп үрейленеді.

Сайып келгенде әр этникалық топтың биліктің ауысуына қатысты көзқарасы әртүрлі. Бұл сайлау кезінде аңғарылып отыр.

Соңғы жылдағы президент сайлауында Назарбаев әсіресе орыстілді қауымның тарапынан аса күшті қолдауға ие болды. Бұл олардың (орыстілділердің) биліктің ауысуынан қорқатынын дәлелдеп отыр. Мұны болдыртпау үшін олар тайлы-тұяғымен Назарбаевқа дауыс беріп, сайлауға өте белсенді қатысуда. Еліміздегі орыстар үшін ең басты қауіп және ең басты үрей осы.

Билік басына ұлтшыл келуі мүмкін бе?

Жоқ. Егер сайлау қазіргі саяси жүйенің бақылауы аясында өтсе және сайлауға тағы да сол біз білетін тұлғалар қатысса, Қазақстан халқы ұлтшыл бағыттағы үміткерге дауыс бермейді.

Біздің есептеуіміз бойынша мұндай бағыттағы партиялар мен ұйымдарды қоғамның 10 пайызға жетер-жетпес бөлігі ғана қолдайды.

Алайда егер бұған лайықты жағдай туындаса, осы тақырыпты тереңдетіп айтатын арандатушылар шықса және одан зорғысы – саяси қылмыс жасалса қоғамның көңіл-күйін пайдаланған ұлтшыл-президент таққа отыруы мүмкін.

Бірақ, мұндай сценарийдің орындалуы неғайбыл.

Еуразияшылдар

Еуразияшыл саясаткерлер шетқақпай көруде, оларға қысым көрсетіліп жатыр деген әңмігелер негізсіз.

Біздің президенттен асқан еуразияшыл жоқ анығында…

Ал өзін «еуразияшылмын» деген кейбір саясаткерлер өз идеясының құрбаны болды. Еуразия интеграциясының мәні мен мақсатын білімсіз, сапасыз насихаттады.

Айталық, олар «интеграцияны халықтың 95-97 пайызы қолдайды» дейді. Өтірік. Зерттеулер мүлде басқа нәтижені көрсетіп отыр.

Билікте ұстаным жоқ

Билік халықтан қорықпайды, сөзімен санаспайды деген пікір қалыптасқан. Бұл да қате көзқарас. 2016 жылғы оқиғалар биліктің халықтан қаймығатынын көрсетті.

Меніңше, билік бұл арада да қателесті. Себебі, өз позициясында тұра алмау, биліктің қоғам алдындағы беделін одан әрі әлсірете түсті. Ол шығарған шешімдер пайда әкелмейді деген пікір қалыптасты.

Нақты экономикалық қисыны бар шешім қабылдадың екен, оның қоғамға пайдалы боларына көз жеткіздің екен. ендеше өз дегенінде тұруың керек.

Мысалы, медициналық сақтандыруды алайық. Бұл дұрыс бастама. Қазақстанда өзін-өзі асырап отырған 2 млн. адам бар. Олар бюджетке түк те төлемеді. Бірақ, тегін медицинаның қызметін пайдаланады. Осы әділ ме? Билік осындай мәселелерді халыққа қарапайым тілмен түсіндіруі қажет еді. Өкінішке орай, қазіргі жүйе мұндай әдісті қолдануға келген ақсап отыр.

Халық бұл бастаманы қалтаны қағудың жолы, әлеуметтік салықтың тағы бір түрі деп тұжырымдап қойған. Бұл реформа әлі жүргізілген де жоқ, бірақ ел арасында ол туралы кері пікір қалыптасып үлгерді.

Дайындаған, Думан БЫҚАЙ

Дереккөз: Ақпараттық сараптамалық орталық

47 пікір

  1. Мағрипа

    Автор дұрыс айтып отыр. Әр реформаның астарын халыққа жіті түсіндіру керек. Медициналық сақтандыруды қабылдау негізі өте керек нәрсе. Біздің мемлекетке шығынымыз емес, пайдамызды тигізуіміз керек.

    • Самал

      Сіздің пікіріңізбен толықтай келісемін. Ел азаматтары болып, мемлекетке шығынымыз емес, пайдамызды тигізгеніміз абзал.

    • Нұрғали

      Шыны керек медициналық сақтандыруды қолдаймын, біз сол өлгенше дәрігерге қаралмай жүре береміз, мемлекет тарапынан осындай қолдау болып жатса неге оған қарсы боламыз.

  2. Өрқара

    Прездентті қазіргі жүйесі бәрімізге ұнайды. Қазақстан ең бірінші кезекте тыныштықты, бейбітшілікті көздейді. Осыған да шүкір.

    • Ескендір

      Бастысы елдің ел тыныштығы. Ал қазір жасалып жатқан реформалар бүгінгі заманның өзекті мәселесі деп білеміз.

  3. Арғын

    Думан Бықай біраз тілмен былықтырыпты-ай келіп, атағың шықпаса жер өрте, немесе «ащы шындық» ұқсатып бірдеңелерді былдырла дегеннің кері осы болса керек.

  4. серік

    Орыстармен іскерлік және достық қарым-қатынасымыз болмаса, басқа қандай қатысы бар бізге? Автор не оттап тұрсың?

  5. Келбет

    Орыстар қаламаса қаламайтын шығар, ал біз, қазақтар тіптен қаламаймыз. Қолда барда алтынның қадірін білейік сондықтан!

  6. Ерік

    Сөздің шыны керек, бізде қазақтарда фобия бар. Ертеңгі күні Тұңғыш Елбасы тұсындағы тыныштық пен тұрақтылықты аңсап қалмаймыз ба деген?!

  7. Қарлыға

    Автор бала сен алаңдамайтын шығарсың, біз алаңдаймыз! Өзіміз осы Тәуелсіздік жылдары ешкімнен кем болмай өмір сүріп келдік, нанымызды тауып жедік. Ешкім де, ештеңе де маңызды емес екенін ескерсек ұрпағымыз, халқымыз үшін алаңдаймыз.

  8. Данизат

    Орыстар түгі, біздің өзіміз қорқамыз Назарбаев кетсе, оның орнына қандай адам келетініне. Оның пиғылы, мақсаты не болады? Назарбаев осы 25 жылдың ішінде елімізді көтерді, басқа біреу келген жағдайда біз қазіргі күніміз қай күйге түседі деген ой туады.

    • Бахыт

      Әркім әртүрлі пікір білдіріп жатады, жалры алып қарасақ біз қазір тоңғаннан емес тойғаннан секіріп жүрміз.

  9. Сая

    Елбасы бүтін бір елдің іргелі тағдырына мұрындық болып отырған жан. Ол кетсе әрине бәріміз алаңдаймыз. Басқа жан бұлай көш бастай ала ма жоқ па…дегенмен жақсылықтан үміттенеміз! Аман болсын Нұреке!

    • Бейбіт

      Бәріне бірдей жағу мүмкін емес, бірақ ойланып қарасақ Елбасымыз бізге бұйырған бақ. Біздің өмірімізге қызыға да қызғана да қарайтын мемлекеттер аз емес.

  10. Асылхан

    Осындай мақалалар халықтың көңілін түсіреді. Менің ойымша зерттелмей жазылған пікір. Ешқандай нақты түйіндеме жоқ.

  11. Салтанат

    Биліктің аусынан қорықпайтын азамат жоқ шығар. Үйренген билігімізбен президентіміз біздің көңілімізден шығады.

  12. Мансур

    Конечно не хотят, Елбасы самый толерантный президент, он ко всем относится с уважением и добротой, второго такого нам не найти.

  13. Аскер

    Страшно подумать, кто будет после него, ведь Казахстан многонациональное государство, и никогда у нас не было конфликтов и розни!

  14. Санди

    Жаль что люди не вечны, кто будет следующим президентом не известно, но не думаю, что он будет лучше Назарбаева, только ему удается быть всегда мирным и толерантным со всеми.

  15. Гулим

    Тек орыстар ғана емес, мен де қаламаймын мысалы, мен қазақпын бірақ. Елімізде саны бар сапасы жоқ журналистер саны артуда, не мақала енді мынау?! Жаңбырдан кейін шыққан саңырау құлақша, қаптаған журналист.

  16. Мөлдір

    Бұл мақаланың астарында не жатқаны белгілі секілді… Елбасын орыстар емес, қазақтар да бағалайды. Олай халық арасына іріткі салудың қажет жоқ!

  17. Айгерім

    Неге бөліп жатзғанын түсіне алмай отырмыз. Тыныштық керек. Анау жақсы көреді, қазақ жақсы көрмейді деген не әңгіме?

  18. Балжан

    Билікке көңілі толмайтын адамдар бар шығар…Өйткені, барлығына бірдей жағу мүмкін емес. 17 миллион халық болса, 17 миллион пікір бар қоғамда. Бірақ, жалпылама қазақтардың атынан сөйлеуге ешкім құқық берген жоқ мақала авторына. Біз ризамыз Елбасыға

  19. Азат

    Елбасымыз кетсе әрине барлығымыз уайымдаймыз, кеткенін қаламаймыз. Қалай болғанда да еліміздің болашағы үшін алаңдаймыз.

  20. Бакдаулет

    Расында да халық билік ауысқан жағдайда елде аумалы-төкпелі заман орнап аласапыран басталады деген ойдамын.

  21. Меруерт

    Осы уақытқа дейін тәуелсіз мемлекетте өмір сүрудеміз. Әрине елбасымыздың орны барлығымз үшін бөлек деп ойлаймын.

  22. Камшат

    Билігіміз ауызса әрине мұнамыз, қалай болғанда да, қанша жыл елімізбен басқарып, адал еңбегімен баулаған.

  23. Маржан

    Елбасы кетейін деп жатқан жоқ осы сынды мақалаларға таңым бар. Бірақ дегенмен де не бола да тек жақсылығымен және әділ болса екен

  24. Дария

    Барлық нәрсеге жан-жақты қарау керек қой. Қазақ былай, орыс былай емес, әр адамныңкез-келген дүниеге өз жеке пікірі болады. Осындай мақалалар арқылы ел арасынла дұрыс түсініспеушіліктер пайда болады. Не керек осы?

  25. Ермұқан

    Мемлекеттік ресурстардың қаншалықты жұмыс жасап жатқанын әлі білмедім. бірақ, бір анығы, сараптама бір жақты жасалған.

  26. Нұрғиса

    Бір екі сауалнамаға қарап, тон піше салудың керегі жоқ. Бұл үлкен әлеуметтік сауалнамалардың нәтижесінде белгілі болатын дүние. Көреміз, күтеміз. Бірақ, елбасы барлық қазақстандықтардың мүддесіне сай қызмет жасап жатыр. Алайда, мемлекет деген үлкен машинаға ие болу мүмкін емес. Сол себепті де биліктің кей тармақтарын бөлу жөнінде жақсы қадамдарға барып отыр.

  27. Рая

    Президенттің кеткенін қазақстар да қаламайды. Кейбір оппазияциялық көзқарастағы адамдардың сөзіне еріп, күллі қазақтың атынан «кетсе кете берсін» деп айтуға болмас. Өз басым әзірге Назарбаевтың болғанын қалаймын.

  28. Салтанат

    Өзге ұлт өкілдерінің Қазақстанда бейбіт өмір кешіп жатқаны әрине Елбасының арқасы. Десе де ол Қазақтар Назарбаевтың кеткенін қалайды деген сөз емес. Кетпесін, біздегі билік жүйесі қазір оған дайын емес.

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *