Memleket basshysynyń ekonomıkany sıfrlandyrý jónindegi tapsyrmalaryn iske asyrý aıasynda Elektrondyq qarjy ortalyǵy» AQ (Qarjy Digital) Ulttyq taýarlar katalogyna (UTK) aýqymdy jańǵyrtý júrgizdi. Bul joba Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy taýar aınalymyn baqylaýdyń ashyq ári biryńǵaı júıesin qalyptastyrýdaǵy negizgi elementke aınaldy, dep habarlaıdy Dalanews.kz.
Jobanyń qazirgi kezeńindegi basty nátıje – UTK derekter bazasynyń on ese ulǵaıýy. Eger buryn katalogta 1,3 mln nomenklatýralyq pozısıa bolsa, qazir olardyń sany 15 mln-ǵa jetti. Endi naryqta aınalymda júrgen árbir taýar 13 tańbaly biregeı sıfrlyq pasportqa ıe bolady:
NTIN – taýardy ótkizý úshin,
KZTIN – memlekettik satyp alýlar úshin.
Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi ókilderiniń aıtýynsha, Ulttyq taýarlar katalogynyń biryńǵaı ekojúıesin qurý keden organdary, salyq qyzmeti jáne memlekettik satyp alý júıesi arasyndaǵy burynnan kele jatqan derekterdiń bytyrańqylyǵyn joıdy. Ortaq jikteý taýar qozǵalysyn óndirý nemese ımport sátinen bastap túpki tutynýshyǵa beriletin fıskaldyq chekke deıin tolyq baqylaýǵa múmkindik beredi. Bul eseptegi qatelikter men taýar sıpattamalaryn almastyrý táýekelin azaıtady.
Jańartylǵan UTK-nyń basty ereksheligi – kaskadty jasandy ıntellekt modeliniń engizilýi. Mashınalyq oqytý algorıtmderi «sıfrlyq sanıtar» rólin atqaryp, derekterdi avtomatty túrde tekserip, qate jáne qaıtalanatyn jazbalardan tazartady. Intellektýaldy jikteý arqasynda taýarlardy halyqaralyq standarttarmen (OKTRÝ, TN VED jáne ózge de anyqtamalyqtar) sáıkestendirý birneshe mınýtta júzege asady. Al taný dáldigi 80 paıyzdan asady.
Vedomstvo málimetinshe, UTK-ny Qarjy mınıstrliginiń aqparattyq júıelerimen, sonyń ishinde elektrondy shot-faktýralarmen (ESF) jáne memlekettik satyp alýlar portalymen yqpaldastyrý bıznes pen memleket úshin jańa múmkindikter ashyp otyr.
Bıznes úshin bul – búrokratıalyq júktemeniń azaıýy, eksport-ımport operasıalarynyń jedeldeýi jáne prosesterdiń boljamdylyǵynyń artýy. Al memleket úshin – kontrafaktilik ónimge qarsy tıimdi kúres, baǵa belgileýdi naqty ýaqyt rejıminde baqylaý jáne ekonomıkanyń ashyqtyǵyn kúsheıtý.
Naryqty kezeń-kezeńimen beıimdeý úshin Qazaqstan Respýblıkasy Saýda jáne ıntegrasıa mınıstrligi, Qarjy mınıstrligi jáne Atameken UKP arasynda yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıyldy. Qujat Ulttyq taýarlar katalogynyń talaptaryn birtindep engizýdi kózdeıdi.
2026 jylǵy 1 qańtardan bastap NTIN/XTIN kodtaryn elektrondy shot-faktýralardy, taýarlarǵa ilespe júkqujattardy (SNT), sondaı-aq Memlekettik satyp alýdyń biryńǵaı portalyndaǵy qujattardy (júkqujattar men qabyldaý-tapsyrý aktileri) rásimdeý kezinde mindetti túrde kórsetý talap etiledi.
Ótpeli kezeńde saýda operasıalarynyń toqtap qalmaýy úshin ýaqytsha XTIN kodtaryn qoldaný tetigi qarastyrylǵan.
