مەملەكەت باسشىسىنىڭ ەكونوميكانى سيفرلاندىرۋ جونىندەگى تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا ەلەكتروندىق قارجى ورتالىعى» اق (Qarjy Digital) ۇلتتىق تاۋارلار كاتالوگىنا (ۇتك) اۋقىمدى جاڭعىرتۋ جۇرگىزدى. بۇل جوبا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى تاۋار اينالىمىن باقىلاۋدىڭ اشىق ءارى ءبىرىڭعاي جۇيەسىن قالىپتاستىرۋداعى نەگىزگى ەلەمەنتكە اينالدى، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
جوبانىڭ قازىرگى كەزەڭىندەگى باستى ناتيجە – ۇتك دەرەكتەر بازاسىنىڭ ون ەسە ۇلعايۋى. ەگەر بۇرىن كاتالوگتا 1،3 ملن نومەنكلاتۋرالىق پوزيسيا بولسا، ءقازىر ولاردىڭ سانى 15 ملن-عا جەتتى. ەندى نارىقتا اينالىمدا جۇرگەن ءاربىر تاۋار 13 تاڭبالى بىرەگەي سيفرلىق پاسپورتقا يە بولادى:
NTIN – تاۋاردى وتكىزۋ ءۇشىن،
KZTIN – مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار ءۇشىن.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى مينيسترلىگى وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا، ۇلتتىق تاۋارلار كاتالوگىنىڭ ءبىرىڭعاي ەكوجۇيەسىن قۇرۋ كەدەن ورگاندارى، سالىق قىزمەتى جانە مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ جۇيەسى اراسىنداعى بۇرىننان كەلە جاتقان دەرەكتەردىڭ بىتىراڭقىلىعىن جويدى. ورتاق جىكتەۋ تاۋار قوزعالىسىن ءوندىرۋ نەمەسە يمپورت ساتىنەن باستاپ تۇپكى تۇتىنۋشىعا بەرىلەتىن فيسكالدىق چەككە دەيىن تولىق باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل ەسەپتەگى قاتەلىكتەر مەن تاۋار سيپاتتامالارىن الماستىرۋ تاۋەكەلىن ازايتادى.
جاڭارتىلعان ۇتك-نىڭ باستى ەرەكشەلىگى – كاسكادتى جاساندى ينتەللەكت مودەلىنىڭ ەنگىزىلۋى. ماشينالىق وقىتۋ الگوريتمدەرى «سيفرلىق سانيتار» ءرولىن اتقارىپ، دەرەكتەردى اۆتوماتتى تۇردە تەكسەرىپ، قاتە جانە قايتالاناتىن جازبالاردان تازارتادى. ينتەللەكتۋالدى جىكتەۋ ارقاسىندا تاۋارلاردى حالىقارالىق ستاندارتتارمەن (وكترۋ، تن ۆەد جانە وزگە دە انىقتامالىقتار) سايكەستەندىرۋ بىرنەشە مينۋتتا جۇزەگە اسادى. ال تانۋ دالدىگى 80 پايىزدان اسادى.
ۆەدومستۆو مالىمەتىنشە، ۇتك-نى قارجى مينيسترلىگىنىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىمەن، سونىڭ ىشىندە ەلەكتروندى شوت-فاكتۋرالارمەن (ەسف) جانە مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار پورتالىمەن ىقپالداستىرۋ بيزنەس پەن مەملەكەت ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر اشىپ وتىر.
بيزنەس ءۇشىن بۇل – بيۋروكراتيالىق جۇكتەمەنىڭ ازايۋى، ەكسپورت-يمپورت وپەراسيالارىنىڭ جەدەلدەۋى جانە پروسەستەردىڭ بولجامدىلىعىنىڭ ارتۋى. ال مەملەكەت ءۇشىن – كونترافاكتىلىك ونىمگە قارسى ءتيىمدى كۇرەس، باعا بەلگىلەۋدى ناقتى ۋاقىت رەجيمىندە باقىلاۋ جانە ەكونوميكانىڭ اشىقتىعىن كۇشەيتۋ.
نارىقتى كەزەڭ-كەزەڭىمەن بەيىمدەۋ ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ساۋدا جانە ينتەگراسيا مينيسترلىگى، قارجى مينيسترلىگى جانە اتامەكەن ۇكپ اراسىندا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. قۇجات ۇلتتىق تاۋارلار كاتالوگىنىڭ تالاپتارىن بىرتىندەپ ەنگىزۋدى كوزدەيدى.
2026 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ NTIN/XTIN كودتارىن ەلەكتروندى شوت-فاكتۋرالاردى، تاۋارلارعا ىلەسپە جۇكقۇجاتتاردى (سنت)، سونداي-اق مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدىڭ ءبىرىڭعاي پورتالىنداعى قۇجاتتاردى (جۇكقۇجاتتار مەن قابىلداۋ-تاپسىرۋ اكتىلەرى) راسىمدەۋ كەزىندە مىندەتتى تۇردە كورسەتۋ تالاپ ەتىلەدى.
وتپەلى كەزەڭدە ساۋدا وپەراسيالارىنىڭ توقتاپ قالماۋى ءۇشىن ۋاقىتشا XTIN كودتارىن قولدانۋ تەتىگى قاراستىرىلعان.
