«تۇركىستان» گازەتىندە جاريالانعان باعدارلامالىق ماقالاسىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەسكە قاتىستى تۇبەگەيلى جاڭا ۇستانىمدى ايقىن كورسەتتى. بۇل ۇستانىم تەك جەمقورلىق قىلمىسىن جاساعان تۇلعالاردى جازالاۋمەن شەكتەلمەيدى، سونىمەن قاتار جەمقورلىقتى اقتايتىن، قالىپتى قۇبىلىس رەتىندە كورسەتەتىن جانە ونى يدەولوگيالىق تۇرعىدا «قورعاپ» جۇرگەن ادامداردىڭ دا جاۋاپكەرشىلىگىن قاراستىرادى.
جەمقورلىق – جەكە ارەكەت ەمەس، جۇيەلى قۇبىلىس
مەملەكەت باسشىسى اتاپ وتكەندەي، جەمقورلىق – جەكەلەگەن زاڭبۇزۋشىلىقتاردىڭ جيىنتىعى ەمەس، قوعام ساناسىنا تەرەڭ ءسىڭىپ كەتكەن جۇيەلى ماسەلە. ەگەر پاراقورلىق «امالسىزدىق»، «ءداستۇر» نەمەسە «جۇيەنىڭ ەرەكشەلىگى» رەتىندە اقتالسا، وندا ول قايتا-قايتا وندىرىلە بەرەتىن ورتا قالىپتاسادى.
سوندىقتان سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس تەك قىلمىستىق ىستەرمەن شەكتەلمەۋى ءتيىس. ول ەڭ الدىمەن جەمقورلىقتى اقتايتىن تۇسىنىكتەردى، قوس ستاندارتتاردى جانە ءۇنسىز كەلىسىمدى جويۋدى تالاپ ەتەدى.
جەمقورلىق يدەولوگتارى دەگەن كىمدەر؟
جەمقورلىقتىڭ يدەولوگتارى – مىندەتتى تۇردە قىلمىستىق سحەمالارعا تىكەلەي قاتىساتىن ادامدار ەمەس. ولار:
- جەمقورلىقتى قوعامدىق كەڭىستىكتە اقتايتىندار؛
- پارانى «قالىپتى جاعداي» رەتىندە كورسەتەتىندەر؛
- جەكە مۇددەنى «جۇيەنىڭ مۇددەسى» دەپ بۇرمالاۋشىلار؛
- زاڭ مەن ادىلەت قاعيداتتارىن السىرەتەتىن پىكىر قالىپتاستىرۋشىلار.
مەملەكەت باسشىسى مۇنداي ارەكەتتەردىڭ قاۋىپتىلىگىن اشىق اتاپ كورسەتەدى، ويتكەنى ولار قوعامنىڭ زاڭعا دەگەن سەنىمىن جويادى جانە ادىلەت ۇعىمىن قۇنسىزداندىرادى.
جاۋاپكەرشىلىكتىڭ جاڭا ولشەمى
پرەزيدەنت ماقالاسىندا مەملەكەت سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەستە تەرەڭ ءارى ءپرينسيپتى كەزەڭگە وتكەنى اتاپ وتىلەدى. جاۋاپكەرشىلىك ەندى تەك قۇقىقتىق سانكسيا ەمەس، مورالدىق تاڭداۋ ماسەلەسىنە اينالۋدا.
قوعامدىق پىكىرگە ىقپال ەتەتىن ءاربىر ادام – شەنەۋنىك بولسىن، ساراپشى، بلوگەر نەمەسە پىكىر كوشباسشىسى بولسىن – ءوز ءسوزىنىڭ سالدارىن تۇسىنۋگە ءتيىس. بۇل تۇرعىدا «بەيتاراپتىق» نەمەسە «سىرتتاي باقىلاۋ» دەگەن ۇعىم قالمايدى.
قوعام مەن باق-تىڭ ءرولى
مەملەكەت باسشىسى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى مەن ازاماتتىق قوعامنىڭ رولىنە ەرەكشە نازار اۋدارادى. ب ا ق پەن ساراپشىلار جەمقورلىقتى اقتايتىن ىڭعايلى نارراتيۆتەرگە ەمەس، زاڭدىلىق پەن ادىلەت قاعيداتتارىنا قىزمەت ەتۋى ءتيىس.
سىن – دالەلدى، پىكىر – جاۋاپتى بولۋى قاجەت. تەك وسى جاعدايدا عانا اقپاراتتىق كەڭىستىك جەمقورلىققا قارسى كۇرەستىڭ ناقتى قۇرالىنا اينالادى.
قۇندىلىقتارعا نەگىزدەلگەن ساياسات
«جەمقورلار عانا ەمەس، ولاردىڭ يدەولوگتارى دا جاۋاپقا تارتىلادى» دەگەن ۇستانىم – فورماليزمنەن قۇندىلىقتارعا نەگىزدەلگەن ساياساتقا كوشۋدىڭ كورىنىسى. زاڭ ۇستەمدىگى، ادىلەت جانە جاۋاپكەرشىلىك قوعام ءۇشىن ناقتى ومىرلىك باعدارعا اينالۋى ءتيىس.
مەملەكەت باسشىسى اتاپ وتكەندەي، ءدال وسىنداي ءتاسىل عانا ەلدىڭ تۇراقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتىپ، ازاماتتاردىڭ مەملەكەتكە دەگەن سەنىمىن نىعايتادى جانە جەمقورلىقتى قوعام ساناسىندا «قالىپتى قۇبىلىس» رەتىندە قابىلداۋعا ءبىرجولا توسقاۋىل قويادى.
