قۇرىلىس سالاسى قازاقستاننىڭ جالپى ىشكى ءونىمىنىڭ شامامەن 6%-ىن قۇرايدى. كەيبىر جىلدارى قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كولەمى 15–18%-عا دەيىن ءوسىپ، ەكونوميكانىڭ ورتاشا قارقىنىنان وزىپ وتىردى، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
2019–2024 جىلدار ارالىعىندا ەلدە شامامەن 98 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. 2025–2026 جىلدارعا مەملەكەت 31،6 ملن شارشى مەتردەن استام تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋدى، توزىعى جەتكەن تۇرعىن ءۇي قورىن جاڭعىرتۋدى جانە ونداعان مىڭ جەر ۋچاسكەسىنە ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىم جۇرگىزۋدى جوسپارلاپ وتىر.
«ءبىر قاراعاندا، ءبارى تاماشا كورىنەدى، – دەپ پىكىر بىلدىرەدى Qazaq Expert Club ساراپشىسى سۆەتلانا نۇرتازينا، – الايدا جوبالاردى باسقارۋ سالاسىنىڭ مامانى رەتىندە مەن قاي تۇستاردى جاقسارتۋ قاجەت ەكەنىن كورىپ وتىرمىن، سەبەبى اڭگىمە جۇزدەگەن ميلليارد تەڭگە تۋرالى بولىپ وتىر.
مۇنى جوعارى اۋديتورلىق پالاتانىڭ (جاپ) اۋديتتەرى دە راستايدى. تەك 2025 جىلدىڭ وزىندە تەكسەرىس ناتيجەسى بويىنشا اۋديتورلار 24 نىساندا 355 ملرد تەڭگەگە زاڭبۇزۋشىلىقتار انىقتادى. ال 2025 جىلعا دەيىنگى كەزەڭدە 695 ملن دوللار (شامامەن 355 ملرد تەڭگە) كولەمىندە بۇزۋشىلىقتار، سونىڭ ىشىندە رەسۋرستاردى ءتيىمسىز پايدالانۋ جانە جوسپارلاۋ ماسەلەلەرى انىقتالعان».
نۇرتازينانىڭ پىكىرىنشە، نەگىزگى سەبەپ — قۇرىلىس جوبالارىن باسقارۋدىڭ ەسكىرگەن مودەلى.
«2018 جىلدان باستاپ قازاقستاندا ۇلتتىق جوبالىق باسقارۋ جۇيەسى ەنگىزىلدى: ۇكىمەت، مينيسترلىكتەر جانە اكىمدىكتەر جانىنان جوبالىق كەڭسەلەر قۇرىلدى. ءبىراق ءىس جۇزىندە كەڭسەلەردىڭ كوپشىلىگى جوبالاردى باسقارمايدى، ولاردى اكىمشىلىك تۇرعىدا عانا سۇيەمەلدەيدى: ەسەپتەر جينايدى، جيىنتىق اقپارات قالىپتاستىرادى، اقپارات ۇسىنۋ مەرزىمدەرىن باقىلايدى»، – دەپ تولىقتىردى ساراپشى.
ونىڭ ويىنشا، جاعدايدى وزگەرتە الاتىن نەگىزگى قادام — جوبانى باسقارۋعا مانداتى بار، شەشىمدەرگە، مەرزىمدەرگە، بيۋدجەتكە جانە جوبانىڭ ارحيتەكتۋراسىنا ىقپال ەتە الاتىن باسقارۋشىلىق بۋىندى ەنگىزۋ.
«سونىمەن قاتار جەدەل باسقارۋشىلىق شەشىمدەر دە مۇمكىن، – دەيدى سۆەتلانا. – بۇل — جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامانى ازىرلەۋ پروسەسىن جوبالىق كەڭسەنىڭ سۇيەمەلدەۋى، قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارى كەزەڭىندە باقىلاۋ نۇكتەلەرىندە تۇراقتى ريەۆيۋ وتكىزۋ، تەك مەرزىمدەر مەن بيۋدجەتتى عانا ەمەس، شەشىمدەردىڭ ومىرشەڭدىگىن دە تالداۋ».
ماتەريال Qazaq Expert Club قۇرىلىس سالاسىنداعى ساراپشىسى سۆەتلانا نۇرتازينانىڭ پىكىرىنە نەگىزدەلىپ دايىندالدى.
