RES 2026 EXPO көрмесінің ашылуында жалпы құны 2,3 млрд доллардан асатын 17 меморандумға қол қойылды. Бұл Орталық Азиядағы ең ірі «жасыл» келісімдер пакеттерінің бірі болды, деп хабарлайды Dala News.
Көрменің алғашқы күні Өңірлік экологиялық саммит аясында өтті. Іс-шараға Қазақстан, Армения, Грузия, Қырғызстан, Моңғолия, Тәжікстан, Түрікменстан және Өзбекстан президенттері мен шетелдік делегациялар қатысты. Қонақтарға Орталық Азия елдері мен Әзербайжанның ұлттық павильондары таныстырылды. Онда жасыл энергетика, табиғи ресурстарды басқару және орнықты даму бағытындағы басымдықтар көрсетілді.
Ашылу салтанаты саммиттің басты оқиғасына айналып, үкімет өкілдерін, халықаралық ұйымдарды, даму институттарын және бизнес қауымдастықты біріктірді. Оған Орталық Азия елдерінің экология министрлері, Италияның Қазақстандағы елшісі, сондай-ақ Green Climate Fund және өзге де халықаралық ұйымдардың өкілдері қатысты.
Келісімдер пакеті экологиялық трансформацияның негізгі бағыттарын қамтыды. Атап айтқанда, жаңартылатын энергия көздерін дамыту, төмен көміртекті технологияларды енгізу, қалдықтарды қайта өңдеу, тұрақты өнеркәсіп өндірісі және климаттық қаржыландыру мәселелері қамтылған.
Маңызды құжаттардың бірі – Қазақстан Республикасының Экология және табиғи ресурстар министрлігі мен Италия Республикасының Қоршаған орта және энергетикалық қауіпсіздік министрлігі арасындағы меморандум болды.
Инвестициялық жобалардың ішінде Қарағанды облысында қуаты 500 МВт болатын жел электр станциясын салу (құны 645 млн доллар) және жалпы қуаты 2 ГВт-қа дейінгі жаңартылатын энергия жобалары бар. Сонымен қатар қалдықтарды өңдеу, қоқыс жағу зауыттарын салу, күн және гидроэнергетика, тұрақты авиациялық отын (SAF), көміртек нарықтары және орман-климат жобалары бойынша бастамалар ұсынылды.
Бұл келісімдер халықаралық инвестиция тартуға, жасыл технологияларды кеңейтуге және Орталық Азия елдері арасындағы ынтымақтастықты нығайтуға негіз болады.
Көрме аясында Экология және табиғи ресурстар министрі Ерлан Нысанбаев экспозицияны аралап, өңірлер мен компаниялардың жобаларымен танысты. Ол ұсынылған бастамалардың жоғары деңгейін атап өтіп, экологиялық жүктемені азайту үшін мұндай жобаларды кеңінен енгізу қажет екенін айтты.
RES 2026 EXPO – ірі технологиялық алаңға айналды. Көрмеге 30 елден 240-тан астам компания қатысып, 120-дан астам павильон ұсынылды. Экспозициялар өнеркәсіп, энергетика, мұнай-газ, машина жасау және экологиялық технологияларды қамтыды.
Қатысушылар өндірісті жаңғырту, үздік қолжетімді технологияларды енгізу, энергия тиімділігін арттыру және шығарындыларды азайту бағытындағы жобаларды таныстырды. Атап айтқанда, «Қазақмыс» пен KAZ Minerals тұрақты өндіріс жобаларын, «Теңізшевройл», North Caspian Operating Company және KPO мұнай-газ саласын экологияландыру бастамаларын, ERG өнеркәсіпті жаңғырту жобаларын, QazTehna экологиялық көлік шешімдерін және «ҚазМұнайГаз» жобаларын ұсынды.
Өңірлер де өз бастамаларын көрсетті. Павлодар облысы өндірістік қалдықтарды қайта өңдеу жобаларын, Қызылорда облысы циркулярлы экономика шешімдерін, Қарағанды облысы су тазарту және қалдықтарды өңдеу технологияларын таныстырды. Ақтөбе облысы «TazaPrint» стартапын ұсынып, пластик қалдықтарын 3D-баспа материалдарына айналдыру жобасын көрсетті.
23 сәуірде «Орталық Азияның жасыл трансформациясы» атты инвестициялық форум өтті. Оған 15-тен астам елден 200-ге жуық қатысушы жиналып, үздік қолжетімді технологияларды енгізу, экологиялық реттеу және жасыл экономикаға сұранысты қалыптастыру мәселелерін талқылады.
Көрме тек іскерлік алаң емес, мәдени және инновациялық жобалар орталығына да айналды. ASTANA ECO FILM FESTIVAL халықаралық экологиялық кинофестивалі өтіп, 6 елден 50-ден астам өтінім түсті. 15 фильм конкурсқа қатысып, жеңімпаздар анықталды.
Сонымен қатар Green Runway Fashion Show тұрақты сән көрсетілімі ұйымдастырылып, Орталық Азия елдері мен халықаралық дизайнерлер қатысқан 9 топ өз коллекцияларын ұсынды.
Eco Startup Competition Central Asia 2026 байқауында бас жүлдені қазақстандық Aua Line стартапы жеңіп алды. Басқа жүлделі орындарды Қырғызстан мен Өзбекстан жобалары иеленді. Гран-при жүлдесі 5 млн теңгені, финалистер 3 млн теңгеден алды.
Жалпы, RES 2026 EXPO көрмесіне 20 мыңнан астам адам қатысып, ол экология, инвестиция және инновация саласындағы өңірлік жетекші алаң ретіндегі мәртебесін растады.
