Қазақстанның 2025 жылғы сыртқы сауда көрсеткіштері құрылымдық әлсіреу белгілерін көрсетті, деп хабарлайды Dala News.

Жыл қорытындысы бойынша импорт көлемі 64,8 млрд долларды құрап (+4,4 млрд), ал экспорт 79,0 млрд долларға дейін төмендеді (-2,6 млрд). Нәтижесінде сыртқы сауданың оң сальдосы үштен біріне қысқарып, 14,2 млрд долларға дейін азайды. Бұл экспорт секторының ЖІӨ өсіміне қосатын үлесінің әлсірегенін білдіреді.

Сауда балансының профициті ЖІӨ-ге шаққанда 4,6%-ға дейін төмендеді. Бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 7,3% болған. Сарапшылардың бағалауынша, экономикалық өсім құрылымы біртіндеп ішкі сұраныс пен инвестицияларға ауысып жатыр, ал сыртқы сектордың рөлі төмендеуде.

Мамандардың пікірінше, экспорттың шикізатқа тәуелділігі және кейбір салалардың импортқа жоғары тәуелді болуы экономикаға сыртқы баға және валюта бағамы шоктарының әсерін күшейтеді. Сондықтан экспортты әртараптандыру мен импортқа тәуелділікті азайту ұзақмерзімді тұрақты өсімнің негізгі шартына айналып отыр.

Үкімет болжамына сәйкес, 2026 жылы экспорт 77,1 млрд долларға дейін төмендеуі мүмкін, ал импорт 67,7 млрд долларға дейін өседі. Бұл жағдайда сауда балансының профициті 9,4 млрд долларға дейін қысқарып, тағы да шамамен үштен біріне азаюы ықтимал.

Мұндай динамика сыртқы позицияның әлсіреуін, валюта нарығына қысымның күшеюін және қолайсыз сыртқы конъюнктура жағдайында Ұлттық банктің халықаралық резервтеріне жүктеменің арту қаупін білдіреді.