2026 жылғы 1 шілдеден бастап Қазақстанда ипотека беру талаптарын өзгерту жоспарланып отыр. Негізгі жаңашылдықтардың бірі – бірден екі шекті мөлшерлеменің енгізілуі. Олар 20% және 25% деңгейінде белгіленбек, деп хабарлайды Dalanews.kz Krisha.kz-ке сілтеме жасап. 

Бұдан бөлек, банктер қарыз алушылардың табысын қатаңырақ тексеріп, жалпы борыштық жүктемесін де есепке ала бастайды.

Ипотека бойынша екі мөлшерлеме енгізіледі

Ұлттық банк пен Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі банктермен бірлесіп ипотека бойынша жаңа ең жоғары мөлшерлемелерді келіскен.

Олар бастапқы жарна көлеміне байланысты болады.

Егер бастапқы жарна 30% немесе одан жоғары болса, ипотеканың жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесі 20%-дан аспайды.

Ал бастапқы жарна 30%-дан төмен болса, мөлшерлеме 25%-ға дейін жетуі мүмкін.

Осылайша, 1 шілдеден бастап ипотека мөлшерлемесі қарыз алушының алғашқы жарнаға қанша қаржы жинағанына тәуелді болады.

Яғни бастапқы жарна неғұрлым көп болса, ипотека соғұрлым арзан болады. Ал жинақ аз болса, мөлшерлеме жоғарылайды.

Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов бұл шешім банктермен келісілгенін, алайда әлі техникалық дайындық жұмыстары жүргізілетінін айтты. Тиісті бұйрық жобасы мамыр айында жарияланады деп жоспарланып отыр.

Ипотека тек ресми табысы барларға беріледі

Тағы бір маңызды өзгеріс – банктер енді тек расталған табысты ғана есепке алады.

Яғни назар мына көрсеткіштерге аударылады:

– зейнетақы аударымдарына;
– ресми жалақыға;
– құжатпен расталған кірістерге.

Бұл дегеніміз, табысын дәлелдей алмаған азаматтарға ипотека алу қиындай түседі.

Борыштық жүктемеге жаңа коэффициент енгізіледі

Қазір банктер ипотека мақұлдағанда барлық несие төлемдері азамат табысының 50%-ынан аспауы тиіс деген талапты қолданады.

Шілде айынан бастап тағы бір көрсеткіш қосу жоспарланған. Ол – қарыздың табысқа қатынасы коэффициенті.

Бұл көрсеткіш ай сайынғы төлемді ғана емес, қарыз алушының жалпы берешегінің оның жылдық табысына шаққандағы көлемін де көрсетеді.

Жоспар бойынша, банктер ипотека, автонесие және кепілсіз қарыздар бойынша бөлек шектеулер енгізеді. Мұның бәрі азаматтың табысына қарай қанша қарыз ала алатынын анықтайтын ортақ коэффициент аясында жұмыс істейді.

Қарапайым тілмен айтқанда, алдымен адамның жалпы қарыз алу мүмкіндігі шектеледі, содан кейін сол соманың ипотекаға, автонесиеге немесе басқа займдарға қаншасы бөлінетіні айқындалады.

Оқи отырыңыз: Алматы ма, әлде Астана ма: сарапшы баспананы қайдан сатып алған тиімді екенін айтты